”Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza

Adam Mickiewicz to jeden z najbardziej znanych polskich poetów doby romantyzmu. Epoka ta w Polsce rozpoczęła się w 1822 roku, kiedy to Mickiewicz wydał swój pierwszy tomik poezji pt. ”Ballady i romanse”. Koniec tej epoki przypada na upadek powstania styczniowego, czyli rok 1864. Były to czasy trudne dla Polaków, gdyż w wyniku rozbiorów, ojczyzna Mickiewicza znalazła się pod zaborami. Ta ciężka sytuacja zmusiła poetę do emigracji. Mickiewicz zamieszkał w Paryżu i to tam powstała polska epopeja narodowa pt. ”Pan Tadeusz”.

Poetycki powrót do czasów dzieciństwa

Pisanie ”Pana Tadeusza” było dla romantycznego wieszcza formą mentalnej ucieczki od przykrego klimatu Paryża. Polacy źle się tam czuli, posądzani byli o tchórzostwo, porzucenie ojczyzny, odejście od wiary ojców. Dlatego opisywanie litewskich krajobrazów, szlacheckich tradycji i kreowanie szlacheckich bohaterów stało się dla Mickiewicza ochroną przez gryzącymi wyrzutami sumienia. Akcja epopei rozgrywa się w idyllicznym Soplicowie. To kraina mlekiem i miodem płynąca. Ludzie tam mieszkający są patriotami, kultywują polskie zwyczaje i obyczaje, są grzeczni, kulturalni, choć nie są pozbawieni wad. Opisane w ”Panu Tadeuszu” Soplicowo jest zapisem wspomnienia życia z czasów dzieciństwa poety.

Bohaterowie eposu

Bohaterami ”Pana Tadeusza” są przedstawiciele polskiej szlachty żyjącej w XIX wieku. To zwykli ludzie, trochę wyidealizowani, ale też posiadający wady. Sędzia Soplica to patriota. W jego domu na ścianach wiszą portrety bohaterów narodowych, zegar wydzwania melodię ;;Mazurka Dąbrowskiego”. Jednak bohater ten jest skłonny do bijatyki, kłóci się o wszystko, niekiedy nie potrafi opanować emocji. Asesor i Rejent deklarują pozytywne podejście do siebie, ale w obliczu sporu o charty nie potrafią dojść do porozumienia. Bohaterowie tej książki to mieszanka wybuchowa, jednak dość prawdziwa. Miła i piękna Zosia jest przeciwieństwem swojej opiekunki Telimeny, Gerwazy zwalcza się z Protazym, a Tadeusz konkuruje o względy kobiet z Hrabią Horeszko. Tak szlachtę zapamiętał Mickiewicz z czasów swojej młodości i tak utrwalił ją na kartach ”Pana Tadeusza”.

Litewski zapis wspomnień – ”Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza

Polska epopeja narodowa ”Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza kreuje obraz Litwy jako ”kraju lat dziecinnych”. Akcja tego utworu toczy się w latach 1811 i 1812, więc były to czasy wczesnej młodości poety. Litwa dla niego jest ojczyzną duchową, bo Mickiewicz został skazany na emigrację i powrót do rodzinnych stron nie był wtedy możliwy. We wspomnieniach wieszcza Litwa jest arkadią, krainą idealną, a jego wspomnienia są niemal czyste i święte. Ludzie tam mieszkający – zdaniem Mickiewicza – żyli zgodnie z naturą, jasnymi kryteriami moralnymi i łączyły ich przyjacielskie stosunki.

Idylliczne Soplicowo

Już w Inwokacji do epopei Mickiewicz kreśli arkadyjski obraz dworku Sędziego Soplicy i jego okolic. Dom jest murowany, więc nowoczesny jak na tamte czasy. Rosnące wokół drzewa chronią przed silnym wiatrem i dają cień podczas upalnych dni. Jest on czysty, bo pobielony, co może być symbolem czystości i niewinności mieszkających tam ludzi. To ich gniazdo rodzinne, symbol polskości, ich mała ojczyzna, której są gotowi zawsze bronić, nawet kosztem życia. Relacje między poszczególnymi mieszkańcami Soplicowa są przyjacielskie. Sędzia gości w swoim domu Telimenę, Zosia Horeszkówna czuje się tam jak we własnym domu, służący Protazy może liczyć zawsze na wsparcie swojego pana. 

Soplicowo jako ostoja tradycji

W domu Sędziego kultywuje się tradycję i porządek. Zasiadając przy stole do posiłku należy zająć miejsce odpowiadające wiekowi i pozycji społecznej. Powracając ze spaceru w lesie trzeba iść w odpowiedniej kolejności, by nie pogwałcić dobrych zwyczajów. Przy jednym z posiłków Sędzia podkreśla olbrzymią wagę grzeczności i respektowania zasad dobrego wychowania, które – jego zdaniem – są fundamentem jedności państwa. Jacek Soplica w tajemnicy kieruje wychowaniem syna Tadeusza, by zachować rodzinne więzi. Podczas koncertu Jankiela na twarzach słuchaczy widać uczucia patriotyczne. Zgodnie ze starym zwyczajem odbywają się polowania w pobliskich kniejach, grzybobrania. W sytuacjach granicznych, wszystkie spory i kłótnie są odkładane na drugi plan. Gdy Rosjanie napadają na posiadłość Sędziego Soplicy, wszyscy stają ramię w ramię do walki z wrogiem. 

 

Dlaczego “Pan Tadeusz” to książka, którą warto przeczytać?

Pan Tadeusz” to jeden z tych utworów, o których słyszał chyba każdy mieszkaniec kraju położonego nad Wisłą. Patriotyczne dzieło Adama Mickiewicza, w całości napisane wierszem, olśniewa swoim rozmachem, a także często przeraża maturzystów. Jeśli jednak pragniemy zagościć na dworach, wziąć udział w wystawnych ucztach, ale przede wszystkim odkryć niespotykaną dziś finezję słowa pisanego, to epopeja narodowa napisana przez “słowiańskiego barda” jest ku temu doskonałą okazją.

O czym jest książka “Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza?

“Pan Tadeusz” to jedna z najważniejszych lektur, za której sprawą Adam Mickiewicz przedstawił losy polskiej szlachty pod zaborem rosyjskim. Wieszcz narodowy daje na łamach książki wyraz patriotyzmu, tym samym oprócz wzlotów i upadków dnia codziennego przedstawia bogactwo polskiej natury, jednocześnie nie stroniąc od wytknięcia wad wspomnianej szlachcie.

Całość osadzona została w Soplicowie i Dobrzynie w latach 1811-1812 i zawiera liczne nawiązania do historycznych wydarzeń i postaci, które odcisnęły swoje piętno na kartach dziejów. 

“Pan Tadeusz” – dlaczego warto przeczytać?

-“Pan Tadeusz” jest jedną z najważniejszych dzieł  w historii polskiej literatury, a także pomnikiem historycznych wydarzeń z życia narodu i jego społeczeństwa

– Olbrzymi rozmach napisanego wierszem eposu sprawia, że nie sposób przejść obojętnie obok dzieła Adama Mickiewicza

Lektura “Pana Tadeusza” należy do niezwykle patriotycznych utworów, dlatego też sięgnąć po nią powinien każdy, komu nie jest obojętna historia ojczyzny

– To także opowieść o człowieku. O żalach i nadziejach ukrytych w ludzkiej duszy, co z kolei pozwala zaciekawić treścią także współczesnego odbiorcę

“Pan Tadeusz” – dlaczego warto przeczytać?

“Pan Tadeusz” to jedno z tych dzieł, za którymi kryje się pewna historia. Adam Mickiewicz chciał skonstruować pewnego rodzaju odskocznię od codziennych swarów wynikających z nieustających oskarżeń kierowanych naprzeciw sobie przez imigrantów polistopadowych. Tak więc jest to pozycja ściśle związana z Wielką Emigracją. Jest to nie tylko lektura, której znajomością wykazać powinni się maturzyści podchodzący do egzaminu dojrzałości, ale wszyscy Polacy.

“Ku pokrzepieniu serc” emigrantów polskich – wybitny epos Adama Mickiewicza

Wiele lat po ukazaniu się “Pana Tadeusza” możemy rozkoszować się stylem i językiem, którym posługiwał się Mickiewicz podczas jego tworzenia. Choć pierwotnie utwór ten spełniał funkcję dodającą nadziei polskim emigrantom, dziś stanowi pewnego rodzaju mauzoleum dla historycznych dziejów narodu i bogactwa językowego.